Otomasyon Şirketi Seçerken Dikkat Edilmesi Gereken 8 Kriter

Otomasyon şirketi seçerken en çok, şirketin sizin işinize benzer bir işi daha önce yapıp yapmadığına, teklifin ölçülebilir bir hedefe bağlanıp bağlanmadığına ve devreye almadan sonra sistemi kimin, nasıl destekleyeceğine bakın. Robot ya da makine ne kadar iyi olursa olsun, projeyi kuran ekibin yaklaşımı hücrenin yıllarca nasıl çalışacağını belirler. Aşağıdaki sekiz kriter, teklifleri fiyatın ötesinde karşılaştırmanız için bir kontrol listesidir.

Bir fabrikanın üç teklif arasından en ucuzunu seçtiğini düşünelim. Robot hücresi kuruluyor ve çalışıyor. Altı ay sonra yeni bir ürün geliyor, robot programının değişmesi gerekiyor.

Program kodu teslim edilmemiş, kuran firma yeni bir teklif istiyor ve ilk randevu üç hafta sonra. Hücre bu sürede elle besleniyor. Fiyat farkı bu üç haftada kapanıyor.

Otomasyon şirketi ile robot firması arasındaki fark

Robot firması, yani robot üreticisi, robot kolunu ve kontrol ünitesini üretir ve satar. Otomasyon şirketi ya da sistem entegratörü ise robotu tutucu, fikstür, konveyör, güvenlik ve yazılımla birleştirip çalışan bir robot hücresi kurar. "Robot firmaları" diye arama yaptığınızda iki grubu da görürsünüz, ama projenizi çoğu zaman entegratör yürütür.

Örneğin bir kaynak hücresinde robotu üretici sağlar. Fikstürün tasarımını, pozisyonerin seçimini, kaynak parametrelerini, güvenlik çitini ve hattın PLC'siyle haberleşmeyi entegratör yapar. Bu yüzden aşağıdaki kriterlerin çoğu entegratör seçimi içindir.

1. Benzer bir işi daha önce yapmış mı?

En güçlü gösterge, şirketin sizin sektörünüzde ya da sizin parçanıza benzer bir parçada çalışan bir sistem kurmuş olmasıdır. Robotla koli paletlemek ile robotla döküm parça taşlamak bambaşka uzmanlıklar ister.

Referans listesine bakmakla yetinmeyin, mümkünse çalışan bir sistemi yerinde görün. Örneğin bir referans tesisinde sistemin kaç yıldır çalıştığını, ne sıklıkla durduğunu ve servise ne kadar sürede ulaşıldığını kullanıcısından dinlemek, bir sunumdan daha çok şey anlatır.

2. İşe sizin hedefinizi ölçerek mi başlıyor?

İyi bir otomasyon şirketi teklif vermeden önce sizi dinler ve ölçer. Hedef çevrim süresini, parça çeşidini, vardiya sayısını, yerleşim kısıtlarını ve hattın geri kalanıyla nasıl haberleşileceğini sorar. Bu sorular sorulmadan hazırlanan bir teklif genellikle katalogdan seçilmiş bir robotun fiyatıdır.

Teklifte hedefin sayıyla yazılmasını isteyin. Örneğin "hücre, ağırlığı 8 kg olan iki ürün tipini 12 s çevrim süresiyle işleyecek" cümlesi kabul aşamasında ölçülebilir. "Verimliliğiniz artacak" cümlesi ölçülemez.

3. Tasarımı kurmadan önce doğruluyor mu?

Hücrenin erişim, çarpışma ve çevrim süresi gibi temel soruları sahada değil, tasarım aşamasında cevaplanmalıdır. Bunun en yaygın yolu hücrenin bilgisayardaki simülasyonudur.

Teklif aşamasında sorun ve şirketin önceki bir projesinden simülasyon örneği isteyin. Simülasyonun çevrim süresini nasıl hesapladığını, tutucu ve sensör bekleme sürelerini hesaba katıp katmadığını da sorun. Robot hücresinde simülasyonun neleri doğruladığını dijital ikiz ve simülasyon yazımızda ayrıntılı ele aldık.

4. Kapsamın tamamı kimin sorumluluğunda?

Bir robot hücresi mekanik tasarım, elektrik, robot programı, PLC yazılımı ve güvenlik işlerinin birleşimidir. Bu işler farklı firmalara dağıldığında arıza çıktığında herkes sorunu bir diğerinin alanında görür.

Teklifte hangi işin kimde olduğunu tek tek yazdırın. Örneğin hattın PLC'sine bağlantıyı kim yapacak, mevcut konveyörde yapılacak değişikliği kim üstlenecek, güvenlik çitinin montajı kapsamda mı. Kapsam dışı bırakılan her kalem daha sonra ek maliyet ya da gecikme olarak döner.

5. Güvenliği ve CE işaretini nasıl ele alıyor?

Robot hücresi bir makinedir ve Makine Emniyeti Yönetmeliği (2006/42/AT) kapsamında risk değerlendirmesiyle tasarlanıp CE işaretiyle teslim edilmelidir. Risk değerlendirmesi ISO 12100'e, robot hücresinin güvenlik tasarımı ISO 10218-2'ye, elektrik donanımı IEC 60204-1'e dayanır.

Şirkete risk değerlendirmesini kimin yaptığını, teslimde hangi belgeleri vereceğini ve CE uygunluk beyanını kimin imzalayacağını sorun. Avrupa Birliği'nin yeni Makine Tüzüğü (AB) 2023/1230, 20 Ocak 2027'den itibaren 2006/42/AT'nin yerini alıyor. 2027'de devreye alınacak bir proje için şirketin bu geçişi nasıl planladığını da sorun.

Bu yazı genel bilgi verir. Kendi hattınızdaki uygulama için risk değerlendirmesini yetkin bir mühendisle yapın ve ilgili standardın güncel sürümüne bakın.

6. Robot ve ekipman markasını neye göre seçiyor?

Ekipman markası, şirketin bayiliğine göre değil, sizin ihtiyacınıza ve fabrikanızdaki mevcut parka göre seçilmelidir. Fabrikanızda belirli bir robot markası yaygınsa yeni hücrenin de aynı markayla kurulması bakım ekibinizin işini ve yedek parça stokunu kolaylaştırır.

Örneğin bakım ekibiniz yıllardır tek bir markanın robotlarıyla çalışıyorsa, farklı bir markayla gelen teklif robotun fiyatı kadar eğitim ve yedek parça maliyeti de getirir. Şirkete birden fazla markayla çalışıp çalışmadığını ve önerdiği robot tipini neden seçtiğini sorun.

7. Kabul ölçütleri sözleşmede yazılı mı?

Projenin bittiğine nasıl karar verileceği baştan yazılmalıdır. Bunun için iki test kullanılır. Fabrika kabul testi (FAT) hücre sizin tesisinize gelmeden önce entegratörün atölyesinde, saha kabul testi (SAT) ise sizin hattınızda yapılır.

Kabul ölçütlerini sayıyla yazdırın. Örneğin "hücre arka arkaya 8 saatlik bir vardiya boyunca hedef çevrim süresinde ve yüzde 1'in altında ret oranıyla çalışacak" gibi bir ölçüt, iki tarafın da aynı şeyi beklemesini sağlar. Ödeme planını bu testlere bağlamak da yaygın bir uygulamadır.

8. Devreye almadan sonra ne teslim ediyor ve nasıl destekliyor?

Devreye almadan sonra hücreyi kendi ekibinizin yönetebilmesi teslim edilen belgelere ve eğitime bağlıdır. Elektrik şemaları, mekanik çizimler, robot ve PLC programlarının kaynak kodu, yedek parça listesi ve kullanım kılavuzu teslimatın parçası olmalıdır.

Destek için de net cevaplar isteyin. Arıza durumunda uzaktan erişim var mı, sahaya kaç saatte gelinir, garanti neyi kapsar, operatör ve bakım eğitimi kaç gün sürer. Örneğin kaynak kodu teslim edilen bir hücrede küçük bir program değişikliğini kendi ekibiniz yapabilir. Kaynak kodu teslim edilmeyen bir hücrede her değişiklik kuran firmaya bağlı kalır.

Teklifleri karşılaştırırken tablo kullanın

Teklifleri yan yana koyduğunuzda fiyat dışındaki farklar görünür hale gelir. Aşağıdaki tabloyu her teklif için doldurabilirsiniz.

İlk adım: projenizi tek sayfada tanımlayın

Otomasyon şirketleriyle görüşmeden önce projenizi tek sayfalık bir tanımda toplayın. Otomatikleştirmek istediğiniz işi, parçanın ölçü ve ağırlığını, hedef çevrim süresini, ürün çeşidini ve hücrenin kurulacağı alanın ölçüsünü yazın. Bütün şirketlere aynı sayfayı gönderdiğinizde teklifler aynı soruya cevap verir ve karşılaştırması kolaylaşır.

Infabit robotik otomasyon projelerinde KUKA, FANUC, ABB, Yaskawa, ESTUN ve Jaka robotlarıyla çalışıyor. Hazırladığınız sayfayla bize de yazabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Otomasyon şirketi ne iş yapar?

Otomasyon şirketi, üretimdeki bir işi robot, makine, sensör ve yazılımla otomatik hale getiren sistemi tasarlar, kurar ve devreye alır. Çoğu zaman farklı üreticilerin ekipmanlarını tek bir çalışan sistemde birleştirir.

Robot doğrudan üreticiden mi alınmalı, entegratörden mi?

Fabrikanızda hücreyi kuracak kendi mühendislik ekibiniz varsa robotu üreticiden alabilirsiniz. Yoksa robotu da hücreyi de entegratörden almak, sorumluluğun tek elde toplanmasını sağlar.

Bir otomasyon projesi ne kadar sürer?

Süre kapsamla değişir. Tek robotlu standart bir hücre ile birden fazla robot ve özel makine içeren bir hat arasında aylar fark olabilir. Gerçekçi bir takvim ihtiyaç analizi ve tasarım tamamlandığında verilebilir.

Teklif almak için hangi bilgiler gerekir?

Parçanın teknik resmi ya da fotoğrafı, ağırlığı, hedef çevrim süresi, ürün çeşidi ve yerleşim alanının ölçüsü ilk teklif için yeterlidir. Kesin teklif için genellikle saha ziyareti yapılır.